De heer Swartjes, voorzitter van de Raad van Bestuur van TMG (Telegraaf Media Groep) heeft vanmiddag in zijn nieuwjaarstoespraak aangegeven dat de recessie van grote invloed is geweest op de resultaten van de onderneming over 2009. De voorlopige jaarcijfers geven aan dat op basis van de voortgezette activiteiten de opbrengsten ten opzichte van 2008 daalden met bijna € 75 miljoen naar ruim € 600 miljoen. Vooral de advertentie-inkomsten werden getroffen. Het genormaliseerde bedrijfsresultaat (EBITA) van de voortgezette activiteiten zal naar verwachting ongeveer een kwart lager uitkomen op een niveau van € 45 miljoen. De genormaliseerde EBITA-marge daalde van ruim 9% over 2008 naar circa 7,5% over 2009. Door de vroegtijdige inzet van een kostenverlagingsprogramma van € 40 miljoen tot € 50 miljoen op jaarbasis zijn in 2009 de kosten structureel verlaagd. Het programma bestaande uit een vermindering van het aantal voltijdbanen met bijna 500, uitbesteding van niet-kernactiviteiten en verkoop dan wel stopzetting van een gedeelte van het activiteitenportfolio ligt op schema. De exacte effecten van het programma zullen in maart tegelijk met de publicatie van de jaarcijfers worden gepresenteerd.

Van invloed op het nettoresultaat zijn verder de belastingen en de financiële baten, waaronder het aandeel in het resultaat van ProSiebenSat.1 Media AG. Tenslotte kunnen nog van invloed zijn dotaties aan de reorganisatievoorziening en herwaarderingen.

Het aantal FTE daalde per eind december 2009 tot onder 2.900 (ultimo 2008 ruim 3.500).

Ad Swartjes gaf aan “dat de omzetdalingen ongekend groot zijn met uiteraard de recessie als de grote boosdoener. Een schrale troost is dat bij onze drie mediabedrijven: Telegraaf Media Nederland, Sky Radio Group en Keesing Media Group de marktaandelen op hoofdlijnen in ieder geval gelijk zijn gebleven en in een aantal gevallen zelfs zijn gestegen. En dan heb ik het over een brede palet van marktaandelen zoals advertentievolume, losse verkoop, luistercijfers en betaalde oplage, hetgeen ook de breedte en dus ook de kracht van onze portfolio laat zien. Een lichtpuntje is verder dat de digitale omzet ondanks de recessie is gestegen en dat we zichtbaar vorderingen maken op het gebied van concernsynergie. De echte troost, want van tevredenheid kunnen we niet spreken, zit in de kosten. Door een strak geregisseerde uitvoering van het kostenverlagingsprogramma zijn we in staat geweest de kosten substantieel te verlagen. Het is nog iets te vroeg om precieze uitspraken te kunnen doen over het behalen van de gestelde doelen maar zeker is dat we op schema zitten.”

Bedrijfsonderdelen
“Telegraaf Media Nederland bevindt zich in een turbulent medialandschap met veel bewegingen van dagbladconcurrenten en een steeds duidelijker voelbare concurrentie van de Nederlandse Publieke Omroep”, aldus Swartjes.

Zowel de omzet als de marge van Telegraaf Media Nederland is gedaald. Als gevolg van prijsverhogingen zijn de oplage-opbrengsten gestegen en in 2009 groter dan de advertentieopbrengsten. Ook de opbrengsten uit digitale media stegen. Aan de opbrengstenkant krijgt samenwerking steeds meer vorm en wordt onder meer gewerkt aan crossmediale proposities en multimediale bereikspakketten. Ondanks een daling van het aantal FTE met meer dan 400 zijn binnen Telegraaf Media Nederland een aantal belangrijke activiteiten gestart en/of verder uitgebouwd, onder meer bewegend beeld op internet, start van de multimediale focus op lokale en regionale informatie, de uitbouw van e-commerce en de oprichting van de omroepen WNL en PowNed.

Bij dagblad De Telegraaf is journalistiek de AIVD-affaire een fundamentele en belangrijke kwestie geweest, maar natuurlijk ook de moeilijke beslissing om te stoppen met de zondagkrant. Swartjes: “Gelukkig komen inhoudelijk bijna alle onderdelen van de zondag terug in de vrijdag-, zaterdag- en maandagkrant”.
De dagbladen van HDC Media doen het in oplage beter dan de markt, maar hebben - evenals de huis-aan-huisbladen - op advertentiegebied een moeilijk jaar achter de rug. BasisMedia, onder meer uitgever van Sp!ts is vooral geraakt door de daling van de advertentiemarkt met betrekking tot vacatures.

Keesing Media Group laat een verbetering zien van de winstgevendheid ondanks relatief hoge kosten die gemaakt worden voor de verkennende stappen op het gebied van digitale games.
De winstgevendheid bij de traditionele puzzelbladen groeide door verbeteringen in de losse verkoop distributie en door lagere drukkosten. In 2009 werd verder gebouwd aan het platform van “Zigiz digital games”.

Ook Sky Radio Group had te maken met teruglopende reclame-inkomsten. Toch werd de positie als grootste radiogroep van Nederland behouden en presteerden de vier radiostations van de groep: Sky Radio, Radio Veronica, Classic FM en Hitradio ieder voor zich naar verwachting.
In 2009 is door de politiek het besluit genomen om de FM-licenties van Sky Radio en Radio Veronica in 2011 te verlengen. Dat geeft de zekerheid aan het bedrijf om met vertrouwen te werken aan de digitale toekomst voor radio.
In een stabiliserende sms-dienstenmarkt heeft Mobillion zijn marktaandeel behouden. Een speerpunt voor Mobillion is onder meer de zogenoemde ‘social media-producten’ voor derden. In 2009 is ook op dat gebied forse vooruitgang geboekt.

Bij de interne productiebedrijven zijn aanpassing aan de gewijzigde vraag en flexibilisering van kosten belangrijke aandachtspunten.
Uiteraard zijn de gevolgen van oplage- en omvangdalingen en van het stoppen van de zondagkrant bij de drukkerijen belangrijke kwesties voor zowel werknemers als voor de capaciteitsbehoefte. In 2009 heeft een revisie van een deel van de persen plaatsgevonden.
De resultaten van de reorganisatie bij het distributiebedrijf zijn in 2009 zichtbaar geworden. In april zijn drie van de vijf transportvestigingen gesloten. Dit ging gepaard met het gedwongen vertrek van circa 100 medewerkers. Bij gedaalde (genormaliseerde) distributiekosten is de bezorgkwaliteit van dagbladen in 2009 sterk verbeterd. Eind december is de distributie op zondagen gestopt. Over de haalbaarheid van de oprichting van één gezamenlijke landelijke bezorgorganisatie van dagbladen vindt met betrokken partijen overleg plaats.

Bij Telegraaf Media ICT is sterke druk uitgeoefend op de kosten en zijn zowel op het gebied van personeel als uitbesteding substantiële besparingen behaald.

ProSiebenSat.1 Media AG
De belangrijkste deelneming van TMG betreft het 6%-belang in ProSiebenSat.1 Media AG (ProSiebenSat.1). De beurskoers van het aandeel ProSiebenSat.1 bereikte in het voorjaar van 2009 met € 0.90 per aandeel een historisch dieptepunt maar beweegt zich inmiddels tussen de € 8 en € 10. Swartjes hierover: “Vanuit het TMG-perspectief is het veel belangrijker dat ProSiebenSat.1 zowel in 2007 als in 2008 èn over de eerste drie kwartalen 2009, internationaal uitstekend overeind blijft op zowel de kijkers- en adverteerdersmarkt. Televisie, inclusief de parallelle ontwikkeling naar internet, is en blijft een belangrijk fenomeen in het medialandschap. En aangezien de overheid het ons tot na de verdeling van de Nederlandse televisiemarkt altijd heeft verboden om deze markt zelfstandig te betreden hechten wij onverminderd veel waarde aan het belang in ProSiebenSat.1, inclusief de indirecte relatie die we daardoor hebben met SBS Nederland”.

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO)
Swartjes: “Het belang van MVO groeit met de dag. Ook voor ons geldt dat duurzaamheid hoger op de agenda komt; duurzaamheid met economische, sociale én milieuaspecten. Naast wat we vanuit wet- en regelgeving natuurlijk al deden en doen, starten we projecten op het gebied van productie en de consumenten- en advertentiemarkt. Uiteraard zullen ook de sociale en milieuaspecten direct of indirect altijd vertaalbaar moeten kunnen worden naar een vorm van waardecreatie. Zo kan TMG - naast het bereiken kostenbesparingen en de verwerving van ‘nieuwe omzet’ – zich bijvoorbeeld op die manier ook beter positioneren als werkgever of kunnen abonnees zich sterker met ons verbonden voelen”.

Uitdagingen en risico’s
Volgens Swartjes zijn de drie grootste uitdagingen en tevens grootste strategische risico’s “de verdere ontwikkeling van het kostenniveau, ons vermogen de onderneming een gezonde plek te geven in de nieuwe, digitale wereld en de Publieke Omroep. Met betrekking tot de kosten hebben we het juiste spoor te pakken maar de combinatie ‘plek binnen de digitale wereld en de Publieke Omroep’ is een nòg zwaarder en complexer onderwerp. Toen het bij de Publieke Omroep alleen radio en tv betrof en het bij ons met name print ging was de situatie en de schade nog redelijk te overzien. Maar inmiddels is er structurele druk op printproducten en bewegen de uitgevers aan de ene kant en de Publieke Omroep aan de andere kant vòl richting de digitale wereld. Dáár gaat dus ook de grote slag om consument en adverteerder plaatsvinden. En de STER en Publieke Omroepen mogen daar - met almaar stijgende budgetten en zonder solide businessplannen - van de overheid dus concurreren met commerciële uitgeverijen op het gebied van consumententijd en adverteerdersgeld. Wij zijn vóór een Publieke Omroep, maar wel onder andere voorwaarden. De functies voor de Publieke Omroep dienen beperkter te worden gedefinieerd, inclusief een controle-mechanisme daarop en daarnaast dient de financieringswijze te worden aangepast door afschaffing van de STER. Zonder ingrijpen gaat de Publieke Omroep derhalve een verdere en reële bedreiging vormen voor de winstgevendheid van de commerciële uitgeverijen; en daarmee voor de pluriformiteit van de pers”.

Vooruitzichten
Met betrekking tot de vooruitzichten gaf Swartjes aan “geen voorspelling te doen over het resultaat van 2010. Onder meer de onduidelijkheid over de economische ontwikkeling ligt daaraan ten grondslag. Zijn we uit de recessie, of wordt het toch een W-vorm? Daarnaast is Nederland ook sterk afhankelijk van internationale ontwikkelingen en hoewel licht optimisme overheerst, zijn er vooralsnog sombere verwachtingen rond de bouw, de automotive-sector en de export”.

Zaken die het bedrijfsresultaat van 2010 zullen beïnvloeden:

• Van positieve invloed zullen zijn de doorwerking van de in 2009 genomen bezuinigingsmaatregelen, uitbesteding van activiteiten en het beëindigen van De Telegraaf op zondag. Verder wordt een groei verwacht van de oplage-opbrengsten en uit digitale activiteiten. Ten slotte zal de papierprijs naar verwachting dalen onder invloed van de ontwikkelingen op de papiermarkt.

• Van negatieve invloed zullende naar verwachting nog verder dalende advertentieomzet zijn en het doorwerken van CAO-verhogingen en inflatie.

Swartjes: “Opvallend, maar wel verklaarblaar, is dat er in 2009 géén acquisities van enige omvang hebben plaatsgevonden. Uiteraard zijn en blijven we alert op mogelijke acquisities die onze positie in de diverse uitgeefmarkten kunnen verstevigen. Daarbij moet dan worden geïnvesteerd terwijl tegelijkertijd intern ook minder populaire maatregelen worden genomen. In het juiste evenwicht is dat de beste garantie voor een succesvolle toekomst van TMG”.