30 Mar

Jake Gyllenhaal was altijd al gek op wetenschap

Jake Gyllenhaal houdt wel van een uitdaging. Voor de film Southpaw veranderde hij in een krachtige boxer, voor Everest leerde hij bergen beklimmen en in de nieuwste productie Life is hij de hele film gewichtloos. „Als jullie maar niet denken dat het hard werken was! Gewichtloos zijn betekende tijdens productie vooral heel veel kabels.” Lees ook: Buitenaards leven? Deze aliens ontmoeten we graag Life is het nieuwste wapenfeit van Gyllenhaal. Samen met onder andere Rebecca Ferguson en Ryan Reynolds is hij aan boord van het International Space Station om op zoek te gaan naar intelligent leven buiten de aarde. Dat ontdekken ze, maar die ontdekking blijkt verantwoordelijk voor het uitroeien van het leven op Mars. Beeld: Getty Images Alle culturen Aan Life hebben mensen van over de hele wereld meegewerkt. „Het idee dat iedereen uit een ander land kwam, dat iedereen een andere cultuur representeerde en dat ze allemaal naast elkaar bestaan, was één van de meest belangrijke factoren voor mij om mee te werken aan deze film”, vertelt de 36-jarige acteur. „We wisten nog niet wat er zou gebeuren met de wereld, de Amerikaanse verkiezingen waren nog niet geweest toen we bezig waren met de opnames. Het was een leuke film om te doen, eng en spannend. Maar het is vooral mooi om te zien dat er mensen uit de hele wereld in deze film samenwerken om het gevaar te verslaan.” Gyllenhaal heeft het grootste gedeelte van de film ‘zonder zwaartekracht gedaan’. De film speelt zich af in het International Space Station, waar geen zwaartekracht is. Om dat na te bootsen hing Gyllenhaal aan kabels. „Het is gek om aan touwen te hangen en een emotionele scène te spelen. Maar elk project brengt weer nieuwe interessante dingen met zich mee, dit was er sowieso één.” Beeld: Getty Uitdaging „Ik denk niet dat ‘moeilijk’ het juiste woord is als je het over de voorbereidingen van een film hebt. Ik denk sowieso niet dat we dat woord moeten gebruiken als we het over filmmaken hebben”, reageert Gyllenhaal op de journalisten en kijkers die het in de touwen hangen maar ingewikkeld lijkt. „Soms moeten dingen uitgeprobeerd worden en soms is het lastig. Maar als je het vergelijkt met heel veel andere dingen die spelen in de wereld, dan is het niet het juiste woord.” Afgelopen maand lokaliseerde NASA zeven planeten die niet al te ver bij ons eigen zonnestelsel vandaan liggen. Gyllenhaal wordt daar niet enthousiaster van sinds hij Life filmde. „Ik heb altijd al interesse gehad in dat soort nieuws! Iedereen denk ik wel, het is bijzonder nieuws. Ik heb altijd al - waarschijnlijk onterecht - het gevoel gehad dat ik best wel veel van dit onderwerp wist.” Hij grinnikt: „Maar in werkelijkheid viel dat wat tegen.” Elliott en E.T. De alien in Life blijkt nogal vijandig te zijn. Dat zijn ze best vaak in films. „Misschien moeten we vaker zoals Elliott in E.T. reageren”, lacht Gyllenhaal. „Wie weet komen we dan niet in deze situaties terecht!”

De plussen en minnen van Van Gaal als topbestuurder

Bondscoach wil hij niet worden, maar de functie van topbestuurder bij de KNVB ziet Louis van Gaal wel zitten. Zou hij een verstandige keuze zijn? Onder internationals en supporters van het Nederlands elftal is Louis van Gaal de droomkandidaat om het zwalkende Oranje bij de hand te nemen. Maar de 65-jarige topcoach heeft al aangegeven dat hij niet voor een derde keer bondscoach bij Oranje wil worden. Lees ook: De plussen en minnen van Gullit als bondscoach Wel is Van Gaal zeer geïnteresseerd in de functie van bestuursvoorzitter bij de KNVB. Deze baan wordt de hoogste bestuurlijke functie binnen de bond, maar bestaat momenteel nog niet. Het is de bedoeling dat de bestuursvoorzitter straks alle touwtjes in handen krijgt. De bond is bezig veranderingen in het organisatiemodel door te voeren, waardoor Van Gaal niet eerder dan aan het einde van dit jaar benoemd kan worden in die nieuwe functie. De vraag is nu dus of het verstandig zou zijn om Van Gaal te benoemen voor die job. Daarom een paar min- en pluspunten van Van Gaal op een rijtje. + Sterke man Met Louis van Gaal zou de KNVB de gewenste sterke man binnenhalen. Hij straalt autoriteit uit en is bekend in grote delen van de wereld. Een groot contrast met mannen als Bert van Oostveen, Gijs de Jong en Hans van Breukelen, die de afgelopen jaren het beleid bij de bond grotendeels uitstippelden. + Krediet bij spelers en fans Na de nooit verwachte prachtige derde plek onder zijn leiding als bondscoach op het WK 2014 in Brazilië kan Van Gaal wel een potje breken in voetballand. Hij heeft in ieder geval meer dan voldoende krediet bij de spelers van Oranje en de supporters. + Langetermijnvisie Van Gaal is iemand die altijd werkt met een langetermijnvisie en daar niet van afwijkt. Hij is ook iemand die er niet voor schroomt  moeilijke en of pijnlijke beslissingen te nemen. Als iemand de bezem door de bond kan halen is het Van Gaal wel. - Inlevingsvermogen De vraag is alleen of Van Gaal überhaupt als topbestuurder kan denken. Hij lijkt zich bijzonder moeilijk in andere mensen te kunnen inleven en dat is een eigenschap die absoluut noodzakelijk is voor een topbestuurder. Een goed voorbeeld van zijn gebrek aan inlevingsvermogen is de manier waarop de vriendschap tussen Van Gaal en Ronald Koeman op de klippen liep. Van Gaal werd in 2003 technisch directeur bij Ajax, waar zijn vriend Koeman trainer was. Als Van Gaal in de winterstop bij het trainingskamp in Portugal meteen op een plastic stoeltje de trainingen van Koeman gaat zitten analyseren, weet de trainer al dat het waarschijnlijk niet gaat werken tussen de twee. Dat klopt. Na een reeks irritaties tussen de voormalige vrienden eist Koeman dat de club kiest tussen de technisch directeur en de trainer. Ajax kiest voor Koeman en Van Gaal wordt ontslagen. - Ja-knikkers Van Gaal is niet iemand die tegenspraak duldt. Daardoor omringt de voormalig trainer zich meestal met ja-knikkers. Mensen die precies dezelfde voetbalfilosofie hebben: De Van Gaal-filosofie. Als trainer kan dat bijzonder goed werken, maar als bestuurder ligt dat toch iets anders. Voor we het weten is Andries Jonker bondscoach en krijgt Frans Hoek als assistent een contract tot 2025. - Koeman nooit bondscoach Ronald Koeman staat er momenteel niet voor open om bondscoach van het Nederlands elftal te worden. Nadat de bond hem eerder opzichtig negeerde is Koeman wel even klaar met de KNVB. Bovendien heeft hij een droomcontract (8 miljoen per jaar) bij Everton en hoopt hij nog steeds op een avontuur bij Barcelona. Toch wil Koeman ook ooit het Nederlands elftal nog een keer onder zijn hoede hebben. Maar als Van Gaal daar de komende jaren de scepter zwaait, is de deur naar Oranje voor Koeman definitief dicht.   

'We komen eigenlijk meer voor de gezelligheid'

Voor slechts 3,50 euro kun je bij Diny’s Diner in Sterrenwijk in Utrecht een driegangendiner krijgen. Onlangs vierde het restaurant haar vijfde verjaardag. Metro schuift aan en praat met de gasten en de kok van Diny’s Diner over hun succes. Hollandse pot De koks, Jeroen en Berend, zijn in de keuken bezig. Stoom walmt op van de pannen met soep, Jeroen is bezig de aardappelpuree en rodekool klaar te maken terwijl Berend de worstjes regelmatig om en om draait in de pan. Jeroen, ook lid van het bestuur van de stichting achter Diny’s Diner, heeft vandaag het menu bedacht en alle boodschappen gedaan: “Ik ben het gaan halen direct na mijn werk. Het is voor mij inmiddels routine, ik werk hier al vanaf het begin. Je moet er een beetje handigheid in hebben, maar in principe kun je het eten vrij vlot al op tafel hebben, ook voor zo’n grote groep. Toen ik net begon, maakte ik een heel schema voor waar alle pannen moesten staan, hoe lang het ging duren en was het menu een week van tevoren al klaar. Sommigen doen dat nog steeds.” Hij houdt de maaltijd vandaag eenvoudig. “Je kunt het hier als kok zo uitgebreid maken als je zelf wilt. We hebben ook wel eens een Franse kok gehad, die maakte zelfs z’n eigen mayonaise. Dat was van een heel hoogstaand niveau.” Hij knipoogt. “Maar ze houden hier wel van Hollandse pot, hoor.” Er wordt geroepen vanuit de ruimte waar het eten straks opgediend zal worden: “Als je maar niet de jus vergeet!” Gezelligheid Twee van de dames die mee-eten, Sjaan (73) en Riet (79), komen er al vanaf de eerste keer. Riet vertelt: “Het was hartstikke gezellig en ook heel goed, dus toen benne we altijd gebleven.” Sjaan is het met haar eens: “Ik ben hier gekomen door dat gekke mens hiernaast, die heeft me meegesleurd”, zegt ze, wijzend op Riet. “Ik woon al mijn leven in de buurt en nu komen we hier twee avondjes per week, gewoon voor de gezelligheid een happie eten. We zijn met een heel stel onder elkaar, even eruit.” Twee van de aanwezige heren, Paul (48) en Dante (45), beamen dat.  “Het is hier lekker volks”, zegt Paul. “Hier hoor je soms dingen over de stad, kom je dingen te weten. Iedereen praat gezellig mee. Zo ben je ook een beetje op de hoogte.” Dante knikt. ““Het is hier een heel hecht clubje, wij zijn er altijd. Ik kom vooral voor de gezelligheid, niet eens per se voor het eten”, zegt hij. Ellen is gastvrouw deze avond, zij helpt in de bediening en met de financiën – ze is tegelijkertijd ook de penningmeester van de organisatie. “Het heeft echt een functie, je doet het ergens voor. Mensen zitten nu niet alleen thuis en ze eten ook nog eens een gezonde maaltijd voor weinig geld.” Ze is er trots op dat de organisatie hier nu al vijf jaar mee bezig is, en dat ook nog eens zonder enige subsidie: “Het bedruipt zichzelf: die 3,50 is voor ons voldoende. De chef krijgt een budget, daar moet hij het mee doen en dat lukt meestal prima.” Jeroen is er met zijn menu deze keer ook weer in geslaagd om binnen budget te blijven. Daar is hij blij mee, en vooral dat het elke avond weer zo blijkt te zijn. “Het beginnen van zoiets als Diny’s Diner is wel een drempel waar je overheen moet, maar als het eenmaal begint te rollen, gaat het daarna prima. En dan moet je het volhouden. Hier werkt het gewoon”, zegt hij. Vijf jaar De eerste vijf jaar zijn voorbij gevlogen. “Toen we begonnen, hebben we heel veel uitbreidingsplannen gehad”, vertelt Jeroen. “Op een gegeven moment hebben we er wel de stop op gezet om nieuwe locaties te zoeken. Vrijwilligers werken alleen in hun eigen omgeving: uitwisseling is beperkt. Daardoor heb je niet één clubje vrijwilligers en wordt het ook lastig om genoeg mensen te vinden. We willen zelf niet al te veel vestigingen, maar dat neemt niet weg dat iedereen die dat wil, dit concept kan overnemen: hoe meer hoe beter!” De aanwezige gasten pleiten in ieder geval voor nog eens vijf jaar – en misschien zelfs wel meer. Het is perfect zo, dingen veranderen hoeft niet zo nodig, vinden Sjaan en Riet. Zelfs niet aan het menu. “Zij lust alles”, doelt Sjaan op Riet. “Echt een kliko: klep open en laaien maar!” Diny's Diner Bij Diny’s Diner kun je twee keer per week, op dinsdag en zondag, terecht voor een zelfgemaakt voorafje, hoofdgerecht en natuurlijk een toetje. Er is altijd een vegetarische optie beschikbaar. Elke keer zitten er tussen de tien en dertig mensen aan de tafels. Sinds 2013 is er naast Diny’s Diner ook Belle’s Bistro, in een andere wijk in Utrecht. Het concept bestaat nu inmiddels alweer vijf jaar. Ook in andere delen van de stad en het land worden restaurants op basis van hetzelfde idee geopend. Het draait niet om minder bedeelden of daklozen: bij Diny’s Diner is iedereen welkom die graag lekker en goedkoop wil eten en tegelijkertijd een gezellig avondje wil hebben. Datzelfde geldt voor vrijwilligers. Meer weten? Neem contact op met de mensen van Diny’s Diner.

Oscarwinnaar helpt animatietalent op weg

Oscarwinnaar Michael Dudok de Wit gaf vrijdag een masterclass in Utrecht. Metro schoof aan en sprak met de filmregisseur.  Vrijdagmiddag, 15.30 uur. Voor de ingang van de grote zaal in Utrechts filmtheater Louis Hartlooper Complex vormt zich een lange rij. Ruim honderd enthousiastelingen zijn afgekomen op de masterclass van Michael Dudok de Wit. Hij is één van de grote gasten van het Holland Animation Film Festival, waar filmmakers van over de hele wereld hun nieuwste films tonen. De man die in 2000 een Oscar won voor de korte animatie Father and Daughter is oprecht verrast door de opkomst en wil jong animatietalent graag verder op weg helpen. Dat doet hij aan de hand van voorbeelden uit The Red Turtle, de lange animatiefilm waarmee hij vorig jaar als regisseur meerdere prijzen in de wacht sleepte. Na afloop neemt hij voor Metro uitgebreid de tijd om dieper in te gaan op wat animatietalent precies nodig heeft om succesvol te zijn. ‘Als sommige toeschouwers hun eigen liefde voor de natuur herkennen wanneer ze naar The Red Turtle kijken, heeft de film heel wat bereikt’, stelt Michael Dudok de Wit. / AFP „Timing is heel belangrijk”, benadrukt Dudok de Wit. „Je kunt het vergelijken met humor. De kleine pauzes in de zinnen en de juiste opbouw naar de climax zijn essentieel voor een geslaagde grap. Zo werkt dat ook met animatie.” Daarnaast is visuele gevoeligheid van groot belang. „Daarbij draait het om de schoonheid van het decor, de logische opeenvolging van shots, maar ook zeker om wat intuïtief goed voelt. De afstand tussen de verschillende karakters en objecten, hoe hoog of laag ze staan, de afwisseling tussen horizontale, verticale en diagonale lijnen, licht en schaduw, je moet er allemaal bij stilstaan. Je wilt alsmaar begrijpen waar we precies door geraakt worden in een beeld, in de muziek of in het geluid, ook al kunnen we het niet altijd in woorden uitleggen.” „Veel inzoomen op gezichten vermijd ik in mijn films”, vervolgt Dudok de Wit. „Geanimeerde gezichten gaan er dan plat uitzien. Dat komt omdat het onmogelijk is om alle subtiele emoties na te bootsen die gezichten gewoonlijk uitstralen. In animatiefilms creëren we onder meer empathie door lichaamstaal. In The Red Turtle zit bijvoorbeeld een shot waarbij de hand van de hoofdpersoon zachtjes de arm van de schildpad aanraakt. Een sterk beeld, vind ik, dat het ontbreken van een close-up van de ogen compenseert.” Ook kan het helpen om in profiel te tekenen, oftewel acties vanaf de zijkant te laten zien. “Als je het karakter helemaal donker maakt en nog steeds kunt herkennen wat het doet, dan weet je dat de beweging duidelijk is. Profielbewegingen maken je animatie dus vaak sterker, maar je wisselt wel af, anders wordt het eentonig.” Een visueel thema is eveneens belangrijk. „In The Red Turtle is dat een soort ronde boog. De vorm komt gedurende de hele film terug, of het nu in het schild van de schildpad, de rots of de rand van het strand is. Bij mijn korte film Father and Daughter is het visuele thema twee. Zo zie je twee palen in het water, twee bomen, twee wolken, twee vogels. Allemaal om het overkoepelende onderwerp – de relatie tussen twee mensen: vader en dochter – kracht bij te zetten. Deze vorm van subtiele herhaling werkt goed in films.”  Verder raadt Dudok de Wit jonge filmmakers aan om hun eigen creativiteit te stimuleren. „Begeef je af en toe onder mensen die je creatieve gevoeligheid begrijpen en doe dingen die je passie aanwakkeren. Zelf kom ik bijvoorbeeld vaak op nieuwe ideeën tijdens concerten. En het allerbelangrijkste: durf je creativiteit in twijfel te trekken en vraag jezelf af wat je zoekt in je werk. Toon fragmenten van je werk aan professionals en vrienden en luister naar hun reacties. Zelf tevreden zijn is essentieel, maar een film is pas geslaagd als het publiek geraakt is.” Onvoorwaardelijke liefde Sommige mensen hebben volgens Michael Dudok de Wit de neiging om het beroep animator te idealiseren. „Ze beseffen dan niet helemaal dat het heel hard en vaak extreem nauwkeurig werk is en soms weinig verdient. Aan de korte animatie Father and Daughter, van 8,5 minuut, heb ik twee jaar lang fulltime gewerkt. De lange animatiefilm The Red Turtle (zie trailer hieronder) heeft me negen jaar gekost. Je moet haast onvoorwaardelijk van je werk kunnen houden, net zoals ouders dat van hun kinderen doen.”     Top 5 films Deze vijf films zijn een grote inspiratie voor animator en filmregisseur Michael Dudok de Wit. Yuri Norstein – The Heron and the Crane   Een korte, heel poëtische film die sinds mijn 20e in mijn top 5 staat. De schoonheid van de animatie en de sfeer grijpen me nog steeds aan. Nick Park – Creature Comforts   Een van de mooiste korte animatiefilms ooit, met dieren gemaakt van klei. Korte animatiefilms bevatten vaak geen tekst, maar dit is een voorbeeld van een film met perfecte spreektaal. Frédéric Back – The Man Who Planted Trees   Een ontroerende film over een herder die duizenden bomen onderhoudt tussen twee oorlogen door. Hayao Miyazaki – Spirited Away   Een prachtige avonturenfilm door de ogen van een 10-jarig meisje.  Isao Takahata – Grave of the Fireflies   Van een van de producenten van The Red Turtle. Een ijzersterke antioorlogsfilm. Heel droevig, maar mooi gemaakt. 

To the top